سیستم پکس

یکی از موضوعاتی که به طور جدی در امر مدیریت بیمارستانی مورد توجه قرار دارد، موضوع بایگانی تصاویر پزشکی است. هرساله حجم بالایی از تصاویر اعم از MRI، سی تی اسکن و رادیوگرافی در بیمارستان‌ها تهیه می شود که بایگانی، ذخیره‌سازی و بازیابی آن‌ها، علاوه بر زمان بر بودن، هزینه زیادی را به بیمارستان‌ها تحمیل می کند.
مطابق مصوبات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تصاویر پزشکی باید به مدت ۱۰ سال در بیمارستان‌ها نگهداری شوند. بیمارستانهایی که حجم فعالیت واحد رادیولوژی آن و تصاویری که سالانه در آن‌جا تهیه می شوند، قابل ملاحظه است. این امر مشکلات بسیاری از جنبه تأمین فضای کافی برای نگهداری تصاویر و هم‌چنین زمان-بر بودن بازیابی یک تصویر از میان انبوه تصاویر بایگانی‌شده، ایجاد می کند. از سوی دیگر به دلیل وارداتی بودن فیلم های رادیولوژی، هزینه تحمیل‌شده به بیمارستان برای تهیه فیلم های آرشیو، لوازم جانبی مورد نیاز و هم‌چنین کارکنان فعال در این واحد بسیار زیاد است.وجود چنین مشکلاتی باعث شد تا بهره گیری از سیستم Pacs، به عنوان یک گزینه هوشمندانه در امر بایگانی تصاویر پزشکی، در دستور کار بیمارستانها قرار گیرد .سیستم Pacs، نرم افزاری برای بایگانی و بازیابی تصاویر پزشکی است که با اضافه کردن قابلیت‌ها و ابزارهای جانبی به آن، می تواند کاربردهای متنوعی داشته باشد. از جمله این قابلیت‌ها، مرتبط شدن آن با HIS بیمارستان و امکان مشاهده تصاویر از تمام ایستگاه‌های پرستاری و هم‌چنین خارج از بیمارستان است.
ایده اولیه راه‌اندازی سیستم Pacs، مربوط به زمانی است که کارکنان حوزه تصویربرداری بیمارستانها تصمیم گرفتند با برطرف کردن مشکلات موجود، تحولی در مراکز تصویربرداری ایجاد کنند. بزرگ‌ترین مشکل، مربوط به آرشیو کردن تصاویر پزشکی بود. این کار در گذشته به صورت کیس و در سالن های بزرگ اما به‌هم‌ریخته و شلوغ انجام می شد. در این مورد، علاوه بر مشکل کمبود فضا برای بایگانی تصاویر، مسأله کمبود نیروی انسانی برای نگهداری و بازیابی آن‌ها نیز مطرح بود. به همین دلیل، تصمیم گرفته شد برای ایجاد تحولی اساسی، فن‌آوری‌های به‌روز، به کار گرفته شوند.
در انتخاب سیستم Pacsجدید، چند عامل به طور خاص مورد توجه قرار گرفت که عبارت بودند از:
• برنامه نرم‌افزاری مورد نظر، قابلیت‌های بالایی داشته باشد.
• ابزارهای موجود در نرم افزار، به تشخیص بیماری کمک کند.
• نرم افزار مزبور قابلیت ایجاد ارتباط با HIS بیمارستان را داشته باشد؛ بدین معنا که بتوان تصاویر پزشکی اعم از سی‌تی‌اسکن، MRI و رادیوگرافی را به پرونده بیمار الحاق کند. البته شرکت های پیشنهاددهنده برای ارائه نرم‌افزار معتقد بودند که ایجاد این ارتباط به دلیل تفاوت حجم داده ها و به‌هم‌ریختگی آن‌ها، غیرممکن است؛ اما در عمل این اتفاق می بایست بیفتد
• قیمت نرم‌افزار مقرون به صرفه باشد.
• به طور معمول دموی چنین برنامه هایی یک تا سه ماه به طول می‌انجامد؛ که در این مدت می بایست تمام مشکلات برنامه حل شده، وسوالات افراد برطرف گردد و مقبولیت مورد نظر به دست آید. در مورد مباحث فنی و کارایی نرم افزار، خود مرکز تصویربرداری با مطالعاتی که روی این‌گونه نمونه ها انجام داده بود، پیشنهادهایی ارائه کرد؛ ولی در رابطه با ملاحظات یکپارچگی، از سوی بخش‌های فنی دیگر و مدیریت بیمارستان پیشنهادهایی ارائه شد.
• در بحث پشتیبانی نیز شرکت پشتیبان می بایست نسخه های جدید نرم افزار را به طور رایگان در بیمارستان نصب نموده و مشکلات فنی پیش‌آمده را چه به صورت حضوری و چه غیر حضوری (از طریق اینترنت) برطرف کند.
یکی از مسائل مهم در این رابطه، پذیرفته شدن این سیستم در استاندارد HL7 میباشد. قبل از خرید، شرکت ارائه‌دهنده سیستم Pacsبه دلیل بی‌اعتمادی، نمی تواند منبع برنامه را در اختیار بیمارستان قرار دهد تا ارتباط آن با HIS بیمارستانی فراهم آید . اما نهایتاً این شرکتها، طی یک فرایند زمانبر و جدی می بایست متقاعد شوند که بیمارستان قصد کپی برداری و سوءاستفاده از نرم افزار را ندارد. مسائل مهم دیگری که در این روند می بایست مورد توجه قرار گیرد:
• برنامه می بایست دارای اجرای خودکار بوده و فارغ از نوع رایانه مورد استفاده، قابل اجرا در حداقل زمان ممکن باشد.
• ابزارهای برنامه دارای قابلیت پنهان شدن خودکار باشند. یعنی هم ابزارها در اختیار کاربر باشد و هم این‌که مخفی بوده و مزاحمتی برای تصویر ایجاد نکند.
• کیفیت بالای نمایش تصاویر دارای اهمیت زیادی بود.
دستگاهایی که دیجیتال می باشند مستقیم می توانند اطلاعات خود را در اختیار سیستم Pacsقرار دهند در حالی که سیستم های آنالوگ می بایست از طریق یک سیستم پکس واسط به صورت دستی اطلاعات را منتقل نمایند در خصوص انتقال تصاویر رادیولوژی به Pacsمی توان گفت از آنجاییکه کار رادیولوژی به این صورت است که اشعه تابیده شده و روی کلیشه ثبت می شود. این داده ها به این شکل، قابل دیجیتالی شدن نیستند. برای این کار چند روش وجود دارد. یکی از روشها استفاده از CR است. در این دستگاه به جای کاسِتی که فیلم در آن قرار می گیرد، دستگاه کاست مانندی قرار داده می شود که داده ها روی آن ثبت شده و داخل دستگاه خواننده داده ها قرار داده می شود. در این روش، دستگاه مولد اشعه همان دستگاه سابق است و فقط سنسور دریافت‌کننده تغییر کرده است. دستگاه‌های دیگری که پیشرفته تر و کاملاً دیجیتالی هستند عبارتند از DR و DDR که در آن‌ها با حداقل دوز اشعه تابیده، کنتراست مناسب ایجاد شده و با استفاده از نرم افزار موجود، بهترین دقت برای تصویر فراهم می شود. با تهیه دستگاه‌هایی مانند CR یا DR، امکان بایگانی کردن اطلاعات رادیولوژی نیز در سیستم Pacsفراهم می شود.
دستاوردها:
به‌طور خلاصه مهم‌ترین دستاوردهای حاصل از استقرار سیستم Pacsدر بیمارستان عبارتند از:
• راه اندازی یکی از پیشرفته HL7
• افزایش کیفیت و دقت تصاویر پزشکی
• کاهش حجم و نیروی انسانی مورد نیاز برای بایگانی تصاویر
• صرفه جویی در هزینه های بیمارستان
• کوتاه و ساده‌شدن زمان بازیابی تصاویر از بایگانی و امکان ذخیره‌سازی و بایگانی کردن کلیه تصاویر رادیولوژی مانند CR، DR و DDR که قابلیت انتقال دیجیتال دارند
• تحقق ابلاغیه‌های قانونی و امکان نگهداری مستندات تصویری بیمارستان برای مدت زمان بیش از ده سال
• بهبود تشخیص و درمان بیماران
هر بیمارستان قبل از اجرای این روش ابتدا باید از انتخاب و بکارگیری یک سیستم جامع و مطلوب اطمینان پیدا کند. نکات عمده مؤثر در موفقیت نظام مذکور نیز شامل موارد زیر است:
• مشخص کردن اولویت‌ها و ویژگی‌های نرم افزار مطلوب پیش از خریداری آن
• اجرای آزمایشی و توسعه مرحله به مرحله استقرار سیستم
• جلب مشارکت و همراهی کارکنان و پزشکان از طریق آموزش و تشویق‌های مادی و معنوی
• بهره‌گیری از نرم‌افزار جامع و تخصصی
• برقراری ارتباط تنگاتنگ با شرکت‌های تأمین‌کننده و توسعه مذاکرات پیش از عقد قرارداد و بعد از آن بر مبنای منافع بیماران و بیمارستان
• اتخاذ راهکارهای سخت‌افزاری و نرم‌افزاری مراقبتی برای پیشگیری از آسیب‌های محتمل سخت‌افزاری و نرم‌افزاری برای سیستم
• اگر از دستگاه های تصویربرداری دیجیتالی استفاده شود، زمان مورد نیاز برای انتقال تصاویر به سیستم به طرز قابل ملاحظه ای کاهش می یابد.
• اگر معیارهای انتخاب نرم افزار مشخص و اولویت بندی شده باشد، دقت و صحت تصمیم گیری در این زمینه بهبود می یابد.
• اگر در استفاده از نرم افزار، از تجهیزات و ضد ویروس های با کیفیت مطلوب استفاده شود، احتمال آسیب نرم‌افزار و تحمیل هزینه‌های مجدد کاهش می یابد.

Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial